DAF Museum in Eindhoven: van de eerste werkplaats tot Formule 1
Een werkplaats met gereedschap, historische personenauto’s, legervoertuigen en een Formule 1-auto met een bijzondere transmissie: het DAF Museum in Eindhoven vertelt een breder verhaal dan dat van de vrachtwagen alleen. De collectie volgt de ontwikkeling van het bedrijf van Hub en Wim van Doorne, vanaf de kleinschalige start in 1928 tot moderne trucks.
Voor een bezoek kun je verschillende accenten kiezen. De bedrijfswagens laten zien hoe het productaanbod veranderde, de personenauto’s brengen je bij de Variomatic-aandrijving en de raceafdeling toont hoe aandrijftechniek onder extreme omstandigheden werd getest. Het museum verbindt de Variomatic via de opengewerkte modellen in de componentengalerij met CVT, de transmissie die ook in de Williams Formule 1-auto werd getest. Het museum beschrijft die onderdelen in zijn overzicht van de collectie. Hieronder staan de afdelingen en voertuigen die elk een ander deel van de DAF-geschiedenis belichten.
De Smidse: de kleine start van de gebroeders Van Doorne
Het historische begin ligt bij De Smidse, de eerste werkplaats van de gebroeders Van Doorne. Je ziet er de kleinschalige oorsprong van het bedrijf en het gereedschap waarmee werd gewerkt. Dat maakt deze afdeling een logisch vertrekpunt als je vooral wilt begrijpen hoe DAF is ontstaan, voordat je de latere voertuigen bekijkt.
Die vroege bedrijfsgeschiedenis krijgt ook een decor. Het museum heeft een nagebouwd dorpsplein met winkeltjes, een garage uit de jaren dertig, een replica van het kantoor van de Van Doorne’s en een café. Zo bestaat dit deel van de presentatie uit meer dan voertuigen: ook de werkplaats, kantooromgeving en garage krijgen een plek in het verhaal.
Van aanhangwagens tot moderne trucks
De afdeling met DAF-producten uit 1932 tot ongeveer 1990 laat zien hoeveel verschillende soorten voertuigen het bedrijf voortbracht. Je vindt er aanhangwagens, vrachtwagens, autobussen en legervoertuigen. Wie DAF vooral met trucks associeert, kan hier dus ook de andere toepassingen bekijken. Bij de vrachtwagens besteedt het museum bijzondere aandacht aan mijlpalen in de bedrijfsgeschiedenis.
De PACCAR Wing pakt de ontwikkeling vanaf 1990 op en loopt door tot het heden. Daar komen naast DAF-producten ook transport, chauffeurs en hedendaagse techniek aan bod. Een belangrijk historisch gegeven bij deze afdeling is dat DAF Trucks in 1996 eigendom werd van de Amerikaanse vrachtwagenproducent PACCAR. Samen bieden de twee afdelingen een vergelijking tussen oudere bedrijfswagens en de recentere ontwikkeling van de truck.
Personenauto’s, prototypes en de Variomatic
De afdeling personenauto’s toont historische DAF-auto’s, de Variomatic-aandrijving en enkele zeldzame prototypes. Juist die prototypes voegen iets toe aan het overzicht: het zijn ontwerpen die nooit in productie gingen. Je bekijkt hier dus zowel auto’s die werden gebouwd voor gebruik als ontwikkelingsrichtingen die geen productiemodel opleverden.
Voor bezoekers met belangstelling voor techniek sluit de componentengalerij hier inhoudelijk op aan. Opengewerkte modellen tonen er de mogelijkheden van aandrijving, van Variomatic tot CVT. Waar je bij de personenauto’s de voertuigen als geheel bekijkt, verschuift de aandacht hier naar de techniek. Dat maakt deze twee onderdelen een passende combinatie als je vooral voor de aandrijving komt.
Rally en Race: van de DAF 55 tot een Williams
Op de afdeling Rally en Race staat onder meer de DAF 55 uit de London-Sydney rally. Daarnaast zijn er Formule 3-auto’s en de Huron sportscar te zien. Daarmee krijgt de sportieve kant van de collectie verschillende vormen: een rallyauto staat er naast voertuigen uit andere takken van de autosport.
Een opvallend onderdeel is de Williams Formule 1-auto met CVT. Deze auto werd gebruikt om de transmissie bij grote krachten en hoge snelheden te testen. Het is daarmee geen losstaand raceobject in de collectie, maar een aanknopingspunt om de ontwikkeling van aandrijftechniek te volgen. Na de Variomatic en de opengewerkte modellen laat deze auto zien in welke andere omstandigheden transmissietechniek werd beproefd.
De tijdlijn en de geschiedenis in miniatuur
Wil je de voertuigen in hun historische verband plaatsen, dan biedt de Hans Staals Historiezaal een tijdlijn in woord en beeld. Daar staat de ontwikkeling van DAF centraal. Deze zaal is vooral relevant wanneer je de verschillende productgroepen niet los van elkaar wilt bekijken, maar wilt begrijpen hoe ze binnen dezelfde bedrijfsgeschiedenis passen.
Een andere schaal vind je bij de vitrines met DAF-miniaturen en DAF-snuisterijen. Na de grote bedrijfswagens en personenauto’s gaat het hier om kleinere objecten rond het merk. Voor wie naast voertuigen ook belangstelling heeft voor verzamelobjecten, is dit een afzonderlijk onderdeel om mee te nemen in het bezoek.
Adres en toegankelijkheid
Het DAF Museum bevindt zich aan de Tongelresestraat 27 in Eindhoven. Volgens het museum is het gebouw rolstoelvriendelijk. Alleen blindengeleidehonden en hulphonden zijn toegestaan. De website van het DAF Museum vermeldt de openingstijden en toegangsprijzen.
Voor leerlingen uit het tweede leerjaar van het voortgezet onderwijs is er daarnaast het Trucknasium. Dit is een begeleid programma met opdrachten over techniek en werk in de truckbranche, en daarmee een ander onderdeel dan het zelfstandig bekijken van de voertuigencollectie.
Foto: Ronald van der Graaf from Leiden, The Netherlands, CC BY 2.0, via Wikimedia Commons